Slaapzakken

Slaapzak kopen

Of u nu gaat kamperen met de tent of een handige en lichtgewicht ‘logeerdeken’ voor uw kinderen zoekt; het is belangrijk dat een slaapzak voldoende warm en comfortabel is voor de omstandigheden waarin u hem gebruikt. Het seizoen en het klimaat waarin u kampeert hebben daarbij een grote invloed op uw uiteindelijke keuze. Een slaapzak die voldoet onder álle denkbare omstandigheden bestaat simpelweg niet. Bedenk bij het slaapzak kopen daarom goed wat uw plannen zijn en welke eisen u aan de slaapzak stelt.

Modellen

Bij de aankoop van een nieuwe slaapzak heeft u twee mogelijkheden: een deken- of een mummiemodel. De keuze is afhankelijk van de omstandigheden waarin u de slaapzak gaat gebruiken. We zetten beide modellen eens wat uitgebreider naast elkaar.

  • Mummiemodel:
    Een mummiemodel loopt taps toe en volgt zo veel mogelijk de vorm van het lichaam. Daardoor is er weinig loze ruimte (ruimte waar zich geen lichaamsdelen bevinden, maar die wel opgewarmd moet worden) waardoor u ’s nachts warmer blijft. Daarnaast hebben mummieslaapzakken een capuchon waardoor en minder warmteverlies via het hoofd plaatsvindt. Voor de wintermaanden of koude omstandigheden is een mummiemodel daarom beter geschikt dan een dekenmodel. Bovendien is een mummieslaapzak meestal lichter en compacter op te rollen dan een dekenmodel; favoriet bij lichtgewicht kampeerders dus!
  • Dekenmodel:
    Het dekenmodel biedt meer bewegingsvrijheid, maar sluit minder goed aan op het lichaam en isoleert (met een zelfde soort en hoeveelheid vulling) minder dan een mummiemodel. Deze slaapzak is dan ook geschikter als ‘familieslaapzak’ op campings in warme landen of als logeerslaapzak voor uw kinderen. De prijs van een dekenmodel slaapzak ligt ook lager dan de meeste mummiemodellen.

Slaapzakvullingen

Isolatie is een belangrijk aandachtspunt bij de aanschaf van een nieuwe slaapzak. We onderscheiden verschillende soorten slaapzakvullingen, te weten:

  • Dons.
    Dons is lichtgewicht, warm, isoleert uitstekend en kan heel klein opgevouwen worden. Sommige mensen zijn echter allergisch voor dons. Slaapzakken worden gevuld met ganzen- of eendendons. Ganzendons kan meer lucht vasthouden dan dezelfde hoeveelheid eendendons en isoleert dus beter.
  • Synthetisch.
    Een synthetische vulling is compact opvouwbaar, goed isolerend en vuil- en vochtafstotend. Misschien wel het grootste voordeel van een synthetische slaapzak is dat het materiaal veel sneller droogt dan dons. Wel verliest een synthetisch model net als een donzen slaapzak zijn isolatiewaarde als hij nat wordt.

Voor- en nadelen van dons:

+ Warm
+ Comfortabel
+ Thermostatisch (houdt warm als het koud is en koelt als het warm is). Dons is in staat 30% van het eigen gewicht in de vorm van vocht op te nemen, zonder dat het nat gaat aanvoelen.
+ Laag gewicht
+ Betere gewicht/ warmte verhouding dan synthetische slaapzakken
+ Compact op te rollen
+ Prettig voor mensen met een huismijtallergie
+ Langere levensduur dan synthetisch

– Verliest isolerend vermogen bij teveel vocht
– Droogt slecht
– Hogere aanschafprijs (goed dons is grofweg twee keer zo duur als synthetisch)
– Moet goed onderhouden worden
– Kan allergische reacties geven

Voor- en nadelen van synthetisch:

+ Behouden bij vocht beter hun thermische eigenschappen
+ Gunstigere aanschafprijs dan dons
+ Geschikt voor mensen die last hebben van allergieën
+ Synthetisch materiaal droogt veel sneller dan dons

– Hoger gewicht dan dons
– Minder compact

Katoen of kunststof tijk

Is de vulling van een slaapzak het eerste belangrijke aandachtspunt bij de aankoop van een nieuwe slaapzak, de tijk is het tweede. Een tijk is het omhulsel van de vulling van een slaapzak, bestaande uit een binnen- en een buitentijk. Er komen meerdere soorten materiaal in aanmerking voor een tijk. Ook kan er verschil zitten in het materiaal van de binnen- en de buitentijk:
Katoen: Katoen is vrij zwaar. Het neemt makkelijk vocht op en droogt langzaam. Het voordeel is dat het goed ademt en prettig en luchtig aanvoelt op de huid. Katoen dat eenmaal nat is, voelt echter weer klam en vochtig aan.
Polyester/ katoen: Kampeerders kiezen voor polyester/katoen wanneer ze een prijsgunstige slaapzak zoeken die de voordelen van katoen (ademend) combineert met die van polyester (licht, sneller drogend en vuilafstotend).
Nylon: Nylon is lichter en stoot vuil en vocht beter af. Nadeel is dat nylon minder goed ademt en minder prettig (‘synthetisch’) aanvoelt op de blote huid.
Ademende stoffen: Deze categorie laten we buiten beschouwing omdat slaapzakken van ademende stoffen niet door Clarijs worden verkocht.

Maten van de slaapzak

Let er op dat u een slaapzak koopt die qua formaat past bij de persoon die erin moet slapen. Een standaardregel voor de juiste lengte van een slaapzak is: uw lichaamslengte plus 25 cm. Er zijn kinderslaapzakken bedoeld voor kinderen tot ongeveer zes jaar met een afmeting van 160×70 cm. Daarnaast zijn er slaapzakken voor volwassenen met een breedte die varieert van 80 cm tot 100 cm en lengte van 190 cm tot 220 cm.

De werking van een slaapzak

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, geeft een slaapzak zelf geen warmte, maar houdt het de warmte die het lichaam afgeeft vast. De laag van warme lucht die u om u heen creëert, werkt als een buffer tegen de kou. Hoe meer slaapzak u om u heen hebt, hoe minder koude plekken er in de slaapzak zijn die opgewarmd moeten worden. Dat is de reden waarom een mummieslaapzak beter isoleert dan een dekenmodel.

Vulkracht bij dons

Hoe hoger de vulkracht (vulgewicht) , hoe hoger de isolatiewaarde en des te warmer is de slaapzak. Een hogere vulkracht zorgt er namelijk voor dat er meer lucht kan worden vastgehouden omdat het dons meer uit kan zetten. Vulkracht wordt aangeduid met CUIN (Cubic Inch per Ounce). De waarden liggen tussen de 300 en 750; hoe hoger de waarde, hoe beter de slaapzak isoleert.

Temperatuurindicatie

Op labels van veel slaapzakken zit een temperatuurindicatie die drie waarden aangeeft: bovenbereik(comforttemperatuur), comfortwaarde en extreemwaarde (extreemtemperatuur).
Het bovenbereik geeft aan tot welke temperatuur de slaapzak maximaal is te gebruiken om nog comfortabel aan te voelen.
De comfortwaarde is de minimumtemperatuur waarin de slaapzak nog comfortabel aanvoelt voor een gemiddelde (!) gebruiker.
De extreemwaarde is de uiterste temperatuur waaronder de slaapzak gebruikt kan worden. In dit risicobereik kan ernstige koude worden ervaren; de extreemwaarde zegt dus niets over comfort.

Welke classificatie slaapzak daadwerkelijk voor u geschikt is, hangt overigens van een groot aantal factoren af. Vrouwen hebben het bijvoorbeeld eerder koud dan mannen en een dikker persoon heeft het minder snel koud dan iemand met weinig vet. Maar ook de wind, de ondergrond, de hoogte, uw conditie, het gebruik van alcohol en of u voldoende heeft gegeten en gedronken, hebben uiteindelijk invloed op de temperatuurindicatie van uw slaapzak.
Nogmaals: een slaapzak die u onder alle omstandigheden en bij ieder weertype comfort biedt, bestaat niet. Een zogenaamde 3-seizoenen slaapzak lijkt de best keuze als u ‘van alle markten thuis’ wilt zijn. Een andere optie is om twee slaapzakken aan te schaffen: één prijsvriendelijke lichte en luchtige zomerslaapzak als u naar warme streken trekt en één duurdere allround voor de overige vakanties of activiteiten.

Wassen en onderhoud

Slaapzakken verliezen door vuil hun isolerende waarde en moeten daarom regelmatig worden gewassen (niet chemische reinigen, dit kan de vulling beschadigen!). Alle slaapzakken kunnen volgens het ingestikte wasvoorschrift gewassen worden, meestal tot een veilige 30 graden. Dons vraagt om een andere aanpak dan synthetisch. Mag een synthetische slaapzak samen met een gewoon fijnwasmiddel (1/3 van de normale dosering, géén wasverzachter) in de wasmachine, dons vraagt om een speciaal donswasmiddel. Als u dons in de droger doet, voeg er dan een schone tennisbal bij. Deze zorgt voor het losmaken en opkloppen van het dons in de veren waardoor de slaapzak weer luchtig aanvoelt. Synthetische slaapzakken mogen alleen op een zeer lage snelheid gecentrifugeerd worden. Leg ze daarna liggend te drogen.
Laat een slaapzak sowieso altijd zo lang mogelijk luchten om het vocht dat er ’s nachts is ingetrokken de kans te geven te ‘ontsnappen’. Ook als u thuis een slaapzak opbergt, is het verstandig deze niet in het foedraal te laten zitten, maar lucht te geven in bijvoorbeeld een speciale opberghoes.
De gemiddelde levensduur van een donzen slaapzak is acht tot twaalf jaar. Voordeel is dat een donzen slaapzak kan worden bijgevuld wat de levensduur verlengt.

Tips om het warm(er) te krijgen

  • Gebruik een liner of binnenslaapzak in uw slaapzak. Deze geeft niet alleen extra warmte, maar zorgt er ook voor dat de slaapzak van binnen schoner blijft waardoor u hem minder vaak hoeft te wassen. Dit komt de isolatie weer ten goede.
  • Draag thermisch ondergoed in koude omstandigheden. Dat scheelt enorm. Een muts helpt zeker ook omdat veel warmte via het hoofd verdwijnt, of gebruik de capuchon van een mummieslaapzak.
  • Een goed isolerende slaapmat is essentieel. Omdat u op uw slaapzak ligt, waardoor de slaapzakvulling tussen grond en lichaam wordt platgedrukt, is de isolatiewaarde zelfs bij de warmste slaapzak op die plek zeer gering. Dat verlies van isolatie vangt u op met een voldoende isolerende slaapmat. Traditionele luchtbedden zijn ongeschikt in koudere omstandigheden omdat koude lucht blijft circuleren en niet tot stilstand kan komen zoals bij een gesloten celmat. Kies daarom voor een self-inflatable mat of een luchtbed van de ‘nieuwe generatie’.
  • Voorkom teveel zweten in de slaapzak; later in de nacht kunt u het daar koud door krijgen. Zorg voor voldoende ventilatie als u het te warm krijgt door bijvoorbeeld de rits een stukje te openen of kleding uit te trekken.

Hoofdkussen

Ook een goed hoofdkussen draagt bij aan een comfortabele nachtrust. Omdat een gewoon kussen te volumineus is om te gebruiken in de tent, kan een speciaal reiskussen of een opblaasbaar kussen uitkomst bieden.